Cat whispers - Ευγένιος Τριβιζάς

Cat whispers

Στο cat press μάς αρέσει το μαύρο χρώμα, και δη τα μαύρα γατιά! Με αφορμή το βιβλίο του: Η τελευταία μαύρη γάτα, ο Ευγένιος Τριβιζάς μάς μιλάει για τις γάτες, το ρατσισμό και τις νέες του συνεργασίες.

CatPress: Πώς σας γεννήθηκε η ιδέα να μιλήσετε για το ρατσισμό μέσα από ένα παραμύθι;

Ευγένιος Τριβιζάς: Ο αλληγορικός χαρακτήρας του μύθου είναι ο καλύτερος τρόπος για να προσεγγίσει κάνεις δύσκολα και επώδυνα θέματα, όπως ο ρατσισμός και η γενοκτονία. Επίσης, επειδή ο κραυγαλέος διδακτισμός απειλεί το παιδί προσπάθησα να μεταδώσω τα μηνύματα του έργου μέσα από μια συναρπαστική περιπέτεια που κινεί από την πρώτη στιγμή την περιέργειά του και κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον του, προκαλώντας μια σειρά αινιγμάτων και ερωτημάτων. Προτού απαντηθεί το πρώτο το επόμενο θα έχει ήδη προκύψει.
Η τελευταία μαύρη γάτα αρχίζει με αυτόν τον τρόπο:

«Πρώτα εξαφανίστηκε ο Μεταξονούρης μετά ο Σαλταπήδας. Μετά εξαφανίστηκαν ο Νιαουρίνος, ο Γκιουζέπε, ο Ραμσής ο Σαρδανάπαλος και η Μμπιζού. Όλες αυτές οι γάτες δεν είχαν κανένα άλλο κοινό χαρακτηριστικό γνώρισμα εκτός από ένα: Ένα μόνο, το χρώμα τους, το μαύρο το κατάμαυρο χρώμα τους».

Αμέσως κινείται η περιέργεια του παιδιού να μάθει γιατί εξαφανίζονται οι μαύρες γάτες και στη συνέχεια ποιος είναι υπεύθυνος για την εξαφάνισή τους και αν και πως θα καταφέρει να επιζήσει η "Τελευταία Μαύρη Γάτα".

CatPress: Το βιβλίο σας δεν το βρίσκει κανείς μαζί με τα παιδικά βιβλία στα βιβλιοπωλεία, αλλά μαζί με τα βιβλία ενηλίκων. Εσείς πού θα το κατατάσσατε; Το θεωρείτε παιδικό βιβλίο ή βιβλίο για ενήλικες;

Ευγένιος Τριβιζάς: Τα βιβλία μου γενικά τα γράφω με τέτοιο τρόπο, ώστε να λειτουργούν σε πολλαπλά επίπεδα και να τα απολαμβάνουν, τόσο οι μικροί, όσο και οι μεγάλοι αναγνώστες. Άλλωστε πολλά από τα έργα της κλασσικής λογοτεχνίας όπως ο Mικρός πρίγκιπας, ο Δον Κιχώτης ή τα ταξίδια του Γκιουλιβερ, δεν διαβάζονται αποκλειστικά από παιδιά. Είναι έργα πολυδιάστατα, πολυεπίπεδα και το κυριότερο διηλικιακά. Είναι ταυτόχρονα, απλά και περίπλοκα, εύληπτα και εμβριθή. Μπορεί να τα απολαύσει, τόσο ένα μικρό παιδί, όσο και ένας ώριμος ενήλικας. Ο καθένας μπορεί να παίρνει από το κείμενο κάτι διαφορετικό και ο ίδιος μικρός αναγνώστης μεγαλώνοντας να ανακαλύπτει νέες πτυχές, κάθε φορά που το διαβάζει. Αυτά είναι τα πρότυπα μου. Η έννοια της συναπόλαυσης είναι επίσης καθοριστική. Αν οι γονείς διαβάζουν στο παιδί μια ιστορία που αφήνει τους ίδιους αδιάφορους, το παιδί το διαισθάνεται και αντιδρά ανάλογα. Αν όμως χαίρονται και διασκεδάζουν οι ίδιοι με την όλη διαδικασία, τότε είναι πολύ πιο πιθανόν να συνεχίσουν να διαβάζουν μαζί του.

CatPress: Ζείτε καιρό στο εξωτερικό. Έχετε αισθανθεί ποτέ παρείσακτος, σαν τον κεντρικό σας ήρωα;

Ευγένιος Τριβιζάς: Όχι. Στον ακαδημαϊκό και εκδοτικό χώρο, όπου έκανα καριέρα αισθάνθηκα, με ελάχιστες εξαιρέσεις, ευπρόσδεκτος, ακόμα περισσότερο από ό,τι θα συνέβαινε σε αντίστοιχες περιπτώσεις στην Ελλάδα. Αυτό ίσως οφείλεται στο ότι τα πανεπιστήμια και οι εκδοτικοί οίκοι είναι χώροι διεθνούς διακίνησης ιδεών. Θυμάμαι σε ένα debate με κορυφαίες προσωπικότητες στο BBC WORD SERVICE για τα εγκλήματα των όχλων, όταν ρώτησα αν η προφορά μου θα ήταν πρόβλημα ο παραγωγός απάντησε ότι απεναντίας ήταν κάτι το θετικό επειδή θα ήταν εμφανέστερη η συμμετοχή ειδικών από όλα τα μέρη του κόσμου.

CatPress: Στο βιβλίο ο πρωταγωνιστής αναφέρει: «Οι γάτες ξεχνάνε, οι άνθρωποι ξεχνάνε και η τρέλα δεν θέλει πολύ να φουντώσει πάλι, φτου ξανά κι απ’ την αρχή...» Πιστεύετε ότι αυτό ισχύει ίσως λίγο περισσότερο για την Ελλάδα; Μήπως εδώ η διχόνοια είναι πιο βαθιά ριζωμένη από ό,τι αλλού;

Ευγένιος Τριβιζάς: Όχι μόνο για την Ελλάδα. Ισχύει γενικότερα. Πολλές φορές με καταθλιπτική συχνότητα, αντί να διδασκόμεθα από τα σφάλματα του παρελθόντος , τα επαναλαμβάνουμε.

CatPress: Στα παραμύθια σας πολλοί πρωταγωνιστές είναι ζωάκια. Εσείς έχετε μοιραστεί τη ζωή σας με κάποιο κατοικίδιο;

Ευγένιος Τριβιζάς: Με πολλά. Για παράδειγμα με έξι σιαμέζες γάτες που τις είχα βαφτίσει με ονόματα χορευτριών του καν-καν από την “Εύθυμη Χήρα” την οπερέτα του Λεχαρ. Λολό, Ντοντό, Ζουζοό,Κλοκλό, Μαργκό, Φρουφροό. Τώρα τη μοιράζομαι με μια αλεπού που ζει στον κήπο μου και μια πασχαλίτσα που της αρέσει να περιφέρεται στην οθόνη του υπολογιστή μου. Την πασχαλίτσα, επειδή είχε αμφισβητηθεί η ύπαρξη της, την είχα πάρει μαζί μου σε μια τηλεοπτική εκπομπή (Αξιον Εστι) την οποία με είχε καλέσει ο Βασίλης Βασιλικός Όσο για την αλεπού, την πρωτοείδα από το παράθυρό μου ένα χιονισμένο χειμωνιάτικο πρωινό προτού φύγω για ένα ταξίδι την Νορμανδία. Βρήκε το καταφύγιο της στον κήπο μου, φαίνεται επειδή όλοι άλλοι κήπο της περιοχής είναι περιποιημένοι ενώ ο δικός μου εγκαταλελειμμένος. Κι εγώ αν ήμουνα αλεπού δεν θα ήθελα να κλαδεύουν τα δέντρα και να κουρεύουν το γρασίδι κάθε τόσο δίπλα στη φωλιά μου. Σιγά – σιγά εξημερώθηκε και ποζάρει όταν τη φωτογραφίζω . Έχει όμως κι ένα κακό συνήθειο. Κλέβει τα πιατάκια που βάζω το φαγητό της αν είναι διακοσμημένα με πολύχρωμες ζωγραφιές Πρόκειται για αλεπού με ανεπτυγμένο καλλιτεχνικό αισθητήριο. Ίσως κάπου κρύβει μια συλλογή ή ένα σερβίτσιο σπάνιων πιατικών. Λίγες μέρες προτού φύγω από την Αγγλία είδα δυο νέα αλεπουδακια να παίζουν στον κήπο μου. Σας στέλνω μερικές φωτογραφίες της.

CatPress: Πολλές από τις καταστάσεις που περιγράφονται στο βιβλίο είναι δυστυχώς πραγματικότητα για τις γάτες στους ελληνικούς δρόμους. Σε κάποιες περιπτώσεις στην Ελλάδα η γάτα είναι πραγματικά υπό διωγμό. Ποια είναι η άποψή σας για το θέμα αυτό;

Ευγένιος Τριβιζάς: Όχι μόνο στην Ελλάδα. Όταν έγραφα αυτή την ιστορία δεν γνώριζα ότι τα επεισόδια του μυθιστορήματος ωχριούν μπροστά στους διωγμούς που έχουν υποστεί στην πραγματικότητα οι γάτες και ιδιαίτερα οι μαύρες. Τον μεσαίωνα πίστευαν ότι ήσαν ενσαρκώσεις του σατανά, και ότι υπηρετούσαν τον πρίγκιπα του σκότους. Το 1233 ο παπάς Γρήγορος ο ένατος είχε εκδώσει μια παπική βούλα κατηγορώντας τις γάτες ως φαύλα πλάσματα του σατανά. Έτσι, ξεκίνησε ένας φοβερός διωγμός που συνεχίστηκε όλο τον μεσαίωνα. Εκατομμύρια γάτες σκοτώθηκαν το 15ο αιώνα. Στα πανηγύρια του Άγιου Ιωάννη για παράδειγμα οι συμμετέχοντες ριχναν ζωντανές γάτες στην πυρά. Στην πόλη Ypress του Βελγίου οι κάτοικοι ρίχνανε γάτες από τις πολεμίστρες του υψηλότερου πύργου, ενώ τα πλήθη ζητωκραύγαζαν, επειδή θεωρούσαν ότι κάθε γάτα που σκότωναν με αυτό τον τρόπο ήταν και μια νίκη κατά του σατανά.

Αλλά και πιο πρόσφατα έχουμε παραδείγματα παρομοίων διωγμών. Ο Αιζεχάουερ είχε δώσει εντολή στο προσωπικό να πυροβολούν, όσες γάτες τολμούσαν να πλησιάσουν στο περίβολο του Λευκού οίκου. Το 1920 ο Rockwell Seyre ένας τραπεζίτης στο Σικάγο ξεκίνησε μια καμπάνια, για να απαλλάξει τον κόσμο από τις γάτες με στόχο να έχει επιτύχει το σκοπό του έως το 1925 -προσέφερε 10 σεντς για κάθε νεκρή γάτα και 100 δολάρια σε αυτόν που θα εξολόθρευε την τελευταία - 7 εκατομμύρια γάτες σκοτώθηκαν τους πρώτους τρεις μήνες. Αυτά δεν είναι παρά ελάχιστα μόνο από τα παραδείγματα των αποτρόπαιων διωγμών που έχουν υποστεί κατά την διάρκεια των αιώνων οι γάτες.

Επειδή όταν είμαστε παιδιά αποκτούμε τις πρώτες μας άξιες, θέλω να πιστεύω οτι το βιβλίο αυτό όπως και άλλα παρόμοια θα συμβάλουν στην αλλαγή νοοτροπίας και την ανάπτυξη φιλοζωικών αισθημάτων.

CatPress: Από όλους σας τους ήρωες ποιος είναι ο πιο αγαπημένος; Και ποιος θα ήταν ο Τριβιζάς;

Ευγένιος Τριβιζάς: Δεν είναι εύκολο να ξεχωρίσω μόνο έναν. Από τους πιο αγαπημένους μου όμως είναι ο Αχυρούλης το σκιάχτρο που ονειρεύεται να πετάξει (από το βιβλίο ‘‘Το Όνειρο το Σκιάχτρου’) το Γκουντούν ( από τη σειρά βιβλίων ΄Η Χαρά και το Γκουντούν ) και ο Θάνος το κολοκυθάκι από την ‘Φρουτοπία’. Από τους κακούς θα ξεχώριζα τους Πειρατές της καμινάδας από το ομώνυμο βιβλίο και το Ρούνι Ρούνι το ύπουλο κακό γουρούνι από το βιβλίο “Τα τρία μικρά λυκάκια”.

CatPress:Τι άλλο κρύβει το σεντούκι του κυρίου Τριβιζά, για να μας εκπλήξει στο μέλλον;

Ευγένιος Τριβιζάς: Μια νέα σειρά οικολογικών βιβλίων με τον γενικό τίτλο ΠΡΑΣΙΝΗ ΚΛΩΣΤΗ ΔΕΜΕΝΗ . Θα περιλαμβάνει τους τίτλους “Η ΚΑΡΕΤΑ ΚΑΡΕΤΑ Ο ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ ΚΑΙ ΤΑ ΕΚΑΤΟ ΜΠΑΛΑΚΙΑ ΤΟΥ ΠΙΓΚ ΠΟΝΓΚ”, “Ο ΧΟΡΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΟΥΘΟΚΑΜΗΛΩΝ”. “Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΠΟΥ ΑΓΟΡΑΣΕ ΤΟΝ ΟΥΡΑΝΟ” και “Η ΣΥΜΜΟΡΙΑ ΤΩΝ ΕΦΤΑ ΠΙΓΚΟΥΙΝΩΝ .

Επίσης μόλις γύρισα από ένα ταξίδι στην Κινά όπου υπεγράφη μια σημαντική συμφωνία ενός προγράμματος διαπολιτισμικης συνεργασίας βασισμένης στο ζευγάρωμα δυο βιβλίων. Το ένα βιβλίο θα είναι γραμμένο από Έλληνα συγγραφέα και εικονογραφημένο από Κινέζο εικονογράφο και το δεύτερο θα είναι γραμμένο από Κινέζο συγγραφέα και εικονογραφημένο από Έλληνα εικονογράφο. Και τα δυο βιβλία μαζί , στην ίδια θήκη θα κυκλοφορήσουν ταυτόχρονα και στις δυο χώρες . Αυτός είναι ένας πρόσφορος τρόπος για να γίνουν ευρύτερα γνωστοί συγγραφείς μιας χωράς σε μια άλλη. Όσο γνωστός και να είναι στην Κίνα ένας συγγραφέας, αν κυκλοφορήσει στην Ελλάδα ένα βιβλίο του μπορεί να μην έχει ευρεία απήχηση. Το αντίστροφο ισχύει για ένα βιβλίο έλληνα συγγραφέα το οποίο κυκλοφορεί στην Kινα. Ζευγαρώνοντας, όμως τα βιβλία και συνδυάζοντας δημοφιλή σε κάθε χώρα ονόματα με άγνωστους για την χώρα αυτή ξένους συγγραφείς. μεγιστοποιείται η απήχηση τους. Στην συγκεκριμένη περίπτωση το ένα από τα δυο βιβλία θα το γράψω εγώ και θα το εικονογραφήσει ο Xion Liang . Το δεύτερο θα το γράψει η Qin Wenjun (η δημοφιλέστερη συγγραφέας παιδικών βιβλίων στην Κίνα) και θα το εικονογραφήσει Έλληνας εικονογράφος.

Θεωρώντας πολύ πρωτοποριακή τη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και κίνας, παραθέτουμε απόσπασμα από το δελτίο τύπου , και ευχαριστούμε τον κ. Τριβιζά που μας έγραψε από ένα τόσο μακρινό και με φορτωμένο πρόγραμμα ταξίδι.

ΤΟ ΔΙΑΠΟΛΙΤΙΣΜΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ- ΚΙΝΑΣ Ένα νέο δυναμικό ξεκίνημα.

Παρουσία της κινεζικής πολιτικής ηγεσίας και εκπροσώπων της ελληνικής Κυβέρνησης υπεγράφη στο Πεκίνο η συμφωνία για την υλοποίηση του Προγράμματος Διαπολιτισμικής Συνεργασίας Ελλάδος- Κίνας ( Sino – Greek Cultural Exchage Project) . Πρόκειται για μία ιδέα πολιτιστικών ανταλλαγών του Ευγένιου Τριβιζά βασισμένη στο ζευγάρωμα δύο παιδικών βιβλίων.

Eίναι συγκινητικό ότι μία γενιά Κινεζόπουλων θα μεγαλώνουν με ελληνικά βιβλία. Επιπλέον είναι θετικό το ότι σε μία τόσο δύσκολη για τη χώρα μας περίοδο γίνεται εξαγωγή ελληνικών πολιτιστικών προϊόντων και τελεσφορούν οι προσπάθειες του Εθνικού Κέντρου Βιβλίου και του υπουργείου Πολιτισμού για εξωστρέφεια και την προώθηση της ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό.