MUST: ΣΤΕΙΡΩΣΗ

Παρόλο που η φιλοζωία στην Ελλάδα φαίνεται να έχει αναπτυχθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, πολλοί γατόφιλοι ακόμη εμμένουν σε ξεπερασμένες αντιλήψεις σχετικά με τη στείρωση της γάτας τους.
Η γάτα δεν αισθάνεται καμιά ιδιαίτερη επιθυμία για τη διαδικασία του ζευγαρώματος και της γέννας, όπως πολλοί πιστεύουν. Αντίθετα, οι περισσότερες θηλυκές δεν επιθυμούν τη μητρότητα, πολλές φορές εγκαταλείπουν τα μικρά πρόωρα ή δεν τα φροντίζουν επαρκώς. Το ζευγάρωμα τόσο για τις θηλυκές, όσο και για τις αρσενικές γάτες είναι μια μηχανιστική διαδικασία που τους επιβάλλεται από τις ορμόνες και το ένστικτο, τις καταπονεί σημαντικά σωματικά και περιλαμβάνει σοβαρούς κινδύνους για την υγεία τους. Είναι ένας μηχανισμός που δημιουργήθηκε από τη φύση για την αναπαραγωγή και τη διαιώνιση του είδους και σε καμία περίπτωση δεν έχει εκλάβει στα ζώα τις συναισθηματικές και φιλοσοφικές προεκτάσεις που έχει πλέον στον άνθρωπο.
Τα σύγχρονα δεδομένα είναι κατηγορηματικά: Η στείρωση τόσο της αρσενικής όσο και της θηλυκής οικόσιτης γάτας είναι μια απαραίτητη επέμβαση για την εξασφάλιση της μακροβιότητας και της ευζωίας της. Και αυτό ισχύει τόσο για τις ιδιόκτητες, όσο και για τις αδέσποτες γάτες.
Τι είναι;
Η στείρωση τόσο των θηλυκών, όσο και των αρσενικών γατών είναι μια απλούστατη επέμβαση, όπου στα θηλυκά αφαιρείται η μήτρα και οι ωοθήκες και στα αρσενικά οι όρχεις. Η επέμβαση πραγματοποιείται με ολική αναισθησία.
Η στείρωση μπορεί να πραγματοποιηθεί ήδη από την ηλικία των 5-6 μηνών, όπου οι γάτες ξεκινάνε να γίνονται αναπαραγωγικές.
Οι σύγχρονες χειρουργικές μέθοδοι που οι περισσότεροι έμπειροι κτηνίατροι εφαρμόζουν σημαίνουν μικρές χειρουργικές τομές που ελαχιστοποιούν τη μετεγχειρητική δυσφορία που μπορεί να αισθανθεί το ζώο, αλλά και την περίοδο αποθεραπείας. Στην αρσενική γάτα η περίοδος αυτή είναι το πολύ 24 ώρες, μέχρι δηλαδή απλά να συνέλθει τελείως από τις επιπτώσεις της αναισθησίας, ενώ στη θηλυκή γάτα η περίοδος αποθεραπείας κρατά μερικές ημέρες, μέχρι να επουλωθεί η τομή. Από την πρώτη μέρα και στις δύο περιπτώσεις η γάτα μπορεί να κινηθεί κανονικά, να φάει, να χρησιμοποιήσει την άμμο της, χωρίς κανένα πρόβλημα.
Σε περιπτώσεις που το ζώο έχει επιβαρημένη υγεία, εγκυμονεί ή έχει κάποια φλεγμονή στη μήτρα ή στις ωοθήκες, η επέμβαση είναι πιο δύσκολη και το ζωάκι χρειάζεται στη συνέχεια μεγαλύτερο διάστημα αποθεραπείας.
Στην γενική περίπτωση όμως οι περισσότεροι άπειροι ιδιοκτήτες εκπλήσσονται με το πόσο απλή ήταν η διαδικασία και πόσο γρήγορα η γατούλα τους βρήκε τον παλιό καλό ζωηρό της εαυτό μετά την επέμβαση.
Και μετά τι;
Πολύ συχνά εκφράζεται ο φόβος ότι η γάτα θα «αλλάξει» μετά τη στείρωση. Υπάρχει ο μύθος ότι με τη στείρωση η γάτα γίνεται μαλθακή, παχύσαρκη ή παθαίνει κατάθλιψη.
Αυτό που αλλάζει με τη στείρωση στη γάτα είναι η ακατανίκητη ορμή του ζευγαρώματος, που και σε θηλυκά και σε αρσενικά πρόκειται για καταναγκαστική ανάγκη που τα οδηγεί ακόμα και στο να πηδήξουν από ύψος 6 ορόφων, για να αναζητήσουν ταίρι. Αυτό που επίσης έχει παρατηρηθεί είναι μια αισθητή μείωση της επιθετικότητας, κυρίως στα αρσενικά, με αποτέλεσμα να μειώνονται οι καβγάδες με άλλα αρσενικά.
Ο καλύτερος τρόπος να περιγράψουμε τη συμπεριφορά μιας γάτας μετά τη στείρωση είναι ότι στην ουσία φαίνεται σαν να φεύγει ένα μεγάλο βάρος, μια ευθύνη από πάνω της, σαν να γίνεται ξανά γατάκι. Χωρίς τον καταναγκασμό της αναπαραγωγής έχει πλέον τη δυνατότητα και την ελευθερία να απολαύσει τα υπόλοιπα ενδιαφέροντά της: Παιχνίδια, εξερεύνηση, ύπνο, φαγητό, αγκαλιές με τους δικούς της ανθρώπους, αλλά και τους γατίσιους φίλους της. Μια στειρωμένη γάτα είναι πιο χαρούμενη, ευδιάθετη και χαλαρή, πιο παιχνιδιάρα και κοινωνική, καθώς έχει πλέον το χρόνο να ασχοληθεί πιο πολύ με τον εαυτό της, κάτι που ως γνωστόν όλες οι γάτες εκτιμούν ιδιαίτερα.
Για αυτό και οι στειρωμένες γάτες παχαίνουν πιο εύκολα: Έχουν το χρόνο και τη διάθεση να ασχοληθούν με το φαγητό, καθώς δεν έχουν πλέον την ανάγκη να περιφρουρήσουν την περιοχή τους από άλλα αρσενικά, να κυνηγήσουν θηλυκές ή να μεγαλώσουν τα μωρά τους.
Μια στειρωμένη αδέσποτη γάτα έχει διαθέσιμα τα ερεθίσματα που θα την κρατήσουν σε φόρμα, ώστε να αποφύγει την παχυσαρκία: Δυνατότητες για βόλτες και εξερεύνηση, κυνήγι, παιχνίδια με άλλες γάτες.
Μια στειρωμένη γάτα όμως που ζει αποκλειστικά μέσα στο σπίτι, χωρίς δεύτερη γάτα για συντροφιά δεν έχει τις ίδιες ευκαιρίες. Για αυτό και ο ιδιοκτήτης θα πρέπει να της προσφέρει αν χρειάζεται τα ερεθίσματα για άσκηση: Διαθέσιμα παιχνίδια που θα εναλλάσσονται περιοδικά, ώστε να της κινούν το ενδιαφέρον, καθώς και δραστηριότητες μαζί με τον ιδιοκτήτη. Και φυσικά, το πιο σημαντικό, προσεγμένη διατροφή και ελαχιστοποίηση των κερασμάτων, ώστε να αποφευχθεί ή παχυσαρκία.
Και για αυτούς που φοβούνται ότι θα στερήσουν τη σεξουαλική ζωή από την γάτα τους: Αποδεδειγμένα οι γάτες, θηλυκές και αρσενικές, που επιθυμούν να ζευγαρώσουν και μετά την στείρωση, μπορούν να το κάνουν χωρίς κανένα πρόβλημα. Απλά οι περισσότερες δεν ενδιαφέρονται πλέον για αυτό.
Κι αν δεν τη στειρώσω;
Το να κρατήσει κανείς μια γάτα αστείρωτη μέσα στο σπίτι μόνο, χωρίς να της επιτρέπει να ζευγαρώνει είναι πραγματικά πολύ δύσκολη υπόθεση για όλους τους εμπλεκόμενους.
Οι θηλυκές τουλάχιστον 2 φορές το χρόνο αισθάνονται την ανάγκη του ζευγαρώματος και κλαίνε σπαρακτικά και δυνατά επί συνεχόμενες ώρες σαν κάλεσμα στα αρσενικά. Κάποιες μάλιστα γίνονται ευερέθιστες και επιθετικές προς τους ιδιοκτήτες τους την περίοδο αυτή.
Αν συστηματικά δεν επιτρέπεται στη γάτα να ζευγαρώσει, πέρα από το ότι ταλαιπωρείται και γίνεται ιδιαίτερα νευρική, μπορεί να υπάρξουν και επιπτώσεις στην υγεία της λόγω των ορμονικών διαταραχών που επιφέρουν οι συνεχείς οίστροι. Αν πάλι της επιτρέπεται να ζευγαρώνει, μπορεί να προκύψουν διαφόρων ειδών προβλήματα:
• Με το ζευγάρωμα μεταδίδοντα επικίνδυνα και ανίατα νοσήματα όπως η ιογενής λευχαιμία (FelV) και ιογενής ανοσοανεπάρκεια της γάτας (FIV)
• Η εγκυμοσύνη μπορεί να έχει επιπλοκές με αποτέλεσμα να κινδυνεύσει η υγεία της γάτας
• Σε κάθε γέννα η γάτα μπορεί να κάνει μέχρι και 7 μικρά, τα οποία στην συνέχεια θα πρέπει να βρουν τις δικές τους οικογένειες. Στην Ελλάδα που τα ζωάκια που ψάχνουν σπίτι είναι πολύ περισσότερα από τις οικογένειες που αναζητούν ζωάκι, αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο. Και ακόμα πιο δύσκολο είναι να βρεθεί καλή οικογένεια που θα φροντίσει τη γατούλα σωστά και δεν θα την εγκαταλείψει. Τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα αν κάποια από τα γατάκια γεννηθούν με προβλήματα ή αναπηρίες.
• Αν επιτρέπεται στη γάτα να βγαίνει εκτός σπιτιού για την αναζήτηση συντρόφου, εκτίθεται σε όλους τους κινδύνους που εκτίθεται και μια αδέσποτη: αυτοκίνητα, σκυλιά, φόλες, μπορεί να έχουν σαν αποτέλεσμα να χαθεί η γατούλα μας για πάντα.
Για τις αρσενικές γάτες τα πράγματα είναι ακόμα πιο δύσκολα:
• Με ελάχιστες εξαιρέσεις οι αρσενικοί την περίοδο του ζευγαρώματος δεν παραμένουν μέσα στο σπίτι. Είναι ικανοί να αποδράσουν ακόμα και από φωταγωγούς και μπαλκόνια με σκοπό να αναζητήσουν σύντροφο. Αυτό μπορεί να σημαίνει επικίνδυνους τραυματισμούς κατά την πτώση που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και στο θάνατο του ζώου.
• Οι αστείρωτοι αρσενικοί έχουν τη συνήθεια να «ψεκάζουν», να μαρκάρουν δηλαδή την περιοχή τους με τα ούρα τους που έχουν ιδιαίτερα έντονη και δυσάρεστη μυρωδιά. Και φυσικά αυτό το κάνουν και μέσα στο σπίτι...
• Πέρα από τις μεταδοτικές ασθένειες, οι αστείρωτοι γάτοι κινδυνεύουν και από τους τραυματισμούς κατά τους καβγάδες με άλλα αρσενικά, αλλά και κατά το ζευγάρωμα: Αποστήματα που μολύνονται και βγαλμένα μάτια είναι κοινότατα περιστατικά σε αστείρωτα αρσενικά.
Δεν είναι τυχαίο ότι οι περισσότερες γάτες εγκαταλείπονται από τους ιδιοκτήτες τους στην ηλικία των 6-8 μηνών που ξεκινάνε οι πρώτοι οίστροι. Η συμβίωση με μια αστείρωτη γάτα δεν είναι εύκολη υπόθεση.
Και μερικά δεδομένα όπως έχουν καταγραφεί από το σωματείο Αδεσποτολόγιο:
• Δεκάδες αστείρωτοι αρσενικοί περισυλλέγονται κάθε χρόνο με σοβαρές μολύνσεις από τραυματισμούς σε καβγάδες
• Δεκάδες θηλυκές πεθαίνουν ή περισυλλέγονται σε σοβαρότατη κατάσταση από επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη ή από φλεγμονές στα γεννητικά όργανα
• Δεκάδες νεαρά ζώα, θηλυκά και αρσενικά, εμφανώς μεγαλωμένα σε σπίτι, περισυλλέγονται από το δρόμο, σε ηλικία περίπου 6-7 μηνών, κάποια ήδη σε εγκυμοσύνη
• Δεκάδες μωρά γατάκια βρίσκονται πεταμένα σε σακούλες στα σκουπίδια, σε κούτες σε πάρκα ή παρατημένα σε ερημικές περιοχές. Τα περισσότερα από αυτά πεθαίνουν αβοήθητα.
Συνεπώς, η στείρωση είναι πραγματικά και ουσιαστικά επιβεβλημένη για να εξασφαλίσουμε στη γάτα μας μια μακρά, ασφαλή και ευτυχισμένη ζωή, αλλά και να αποτρέψουμε τις γεννήσεις δεκάδων ανεπιθύμητων μικρών.